کودکان 3 تا 6 سال بخش زیادی از مهارتهای خود را از طریق بازی، تجربه و تعامل با دیگران تمرین میکنند. به همین دلیل، انتخاب بازی برای کودکان پیش دبستانی و مهد کودک فقط برای سرگرمکردن آنها نیست؛ یک بازی مناسب میتواند فرصتی برای تمرین تمرکز، خلاقیت، هماهنگی حرکتی، حل مسئله، همکاری و برقراری ارتباط با سایر کودکان ایجاد کند. البته هر بازی برای همه کودکان مناسب نیست. سن کودک، تعداد بچهها، فضای کلاس یا خانه، وسایل در دسترس و هدف مربی یا والد در انتخاب بازی اهمیت دارد. در این راهنما 25 مورد از بهترین بازیها برای کودکان 3 تا 6 سال را معرفی میکنیم؛ از بازیهای گروهی و حرکتی گرفته تا بازیهای آموزشی، هدفمند، خلاقانه و بازیهایی که بدون وسیله قابل اجرا هستند.
جدول انتخاب بازی برای کودکان 3 تا 6 سال
اگر به دنبال یک ایده سریع برای بازی مهد کودک یا پیش دبستانی هستید، جدول زیر کمک میکند بر اساس سن، نوع فعالیت، محیط و مهارتی که قصد تمرین آن را دارید، گزینه مناسبتری انتخاب کنید.
|
نام بازی |
سن مناسب |
نوع بازی |
تعداد کودکان |
فضای مناسب |
وسایل مورد نیاز |
مهارت هدف |
|
20 سوالی |
5 تا 6 سال |
فکری و گروهی |
3 نفر به بالا |
کلاس/خانه |
کاغذ |
پرسشگری و تمرکز |
|
پیدا کردن اشیا |
3 تا 6 سال |
گروهی و هیجانی |
2 نفر به بالا |
داخل/فضای باز |
اشیای ساده |
مشاهده و تمرکز |
|
بازی با صندلی |
4 تا 6 سال |
حرکتی و گروهی |
4 نفر به بالا |
کلاس/سالن |
صندلی و موسیقی |
توجه و واکنش |
|
استوپ |
5 تا 6 سال |
حرکتی |
4 نفر به بالا |
حیاط/فضای باز |
توپ نرم |
توجه و هماهنگی |
|
نقاشی گروهی |
3 تا 6 سال |
خلاقانه |
2 نفر به بالا |
کلاس/خانه |
کاغذ و ابزار نقاشی |
خلاقیت و همکاری |
|
لیلی |
4 تا 6 سال |
حرکتی و تعادلی |
فردی/گروهی |
حیاط |
گچ یا مسیر مشخص |
تعادل |
|
هنرمند نابینا |
5 تا 6 سال |
گروهی و خلاقانه |
2 نفر |
کلاس/خانه |
کاغذ و مداد |
گوشدادن و تجسم |
|
پانتومیم |
4 تا 6 سال |
گروهی |
4 نفر به بالا |
کلاس/خانه |
بدون وسیله |
ارتباط و تخیل |
|
قطار دیوانه |
3 تا 6 سال |
حرکتی و گروهی |
4 نفر به بالا |
کلاس/حیاط |
بدون وسیله |
توجه و هماهنگی |
|
بازی چشم بسته |
4 تا 6 سال |
گروهی |
4 نفر به بالا |
فضای امن |
چشمبند |
تشخیص صدا |
|
ساخت مجسمه |
3 تا 6 سال |
خلاقانه |
فردی/گروهی |
کلاس/خانه |
خمیر بازی |
خلاقیت و حرکات ظریف |
|
داستانسازی گروهی |
4 تا 6 سال |
خلاقانه |
3 نفر به بالا |
کلاس/خانه |
بدون وسیله |
زبان و تخیل |
|
مجسمه بیحرکت |
3 تا 6 سال |
حرکتی |
3 نفر به بالا |
کلاس/حیاط |
موسیقی اختیاری |
کنترل حرکت و توجه |
|
تقلید حرکات |
3 تا 5 سال |
حرکتی |
2 نفر به بالا |
هر محیط امن |
بدون وسیله |
هماهنگی حرکتی |
|
حدس صدا |
3 تا 6 سال |
آموزشی |
2 نفر به بالا |
کلاس/خانه |
وسایل اختیاری |
دقت شنیداری |
|
مسیر مانع ساده |
4 تا 6 سال |
حرکتی |
فردی/گروهی |
سالن/حیاط |
موانع ایمن |
تعادل و هماهنگی |
|
حافظه تصویری |
4 تا 6 سال |
فکری |
فردی/گروهی |
کلاس/خانه |
کارت یا تصویر |
حافظه و تمرکز |
|
توپ و رنگ |
3 تا 5 سال |
آموزشی و حرکتی |
2 نفر به بالا |
کلاس/حیاط |
توپهای رنگی |
شناخت رنگ و حرکت |
|
چه چیزی تغییر کرد؟ |
4 تا 6 سال |
فکری |
2 نفر به بالا |
کلاس/خانه |
اشیای ساده |
حافظه دیداری |
|
فرمانده میگوید |
3 تا 6 سال |
گروهی و حرکتی |
3 نفر به بالا |
کلاس/حیاط |
بدون وسیله |
توجه و کنترل حرکت |
بهترین بازیهای گروهی برای کودکان پیش دبستانی
بازیهای گروهی کودکان پیش دبستانی زمانی جذابتر میشوند که قوانین سادهای داشته باشند و همه بچهها امکان مشارکت در آنها را پیدا کنند. بازی گروهی میتواند فرصتی برای تمرین رعایت نوبت، گوشدادن به دیگران، همکاری و دنبالکردن قوانین ساده فراهم کند. برای اجرای یک بازی گروهی مهد کودک لازم نیست همیشه وسایل یا فضای زیادی داشته باشید. بسیاری از بازیهای زیر با چند وسیله ساده یا حتی بدون وسیله قابل اجرا هستند.
1. بازی 20 سوالی
سن مناسب: 5 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: 3 نفر به بالا
فضای
مناسب: کلاس یا خانه
وسایل
مورد نیاز: کاغذ و مداد
مهارت
هدف: تمرکز، پرسشگری و
استدلال
در این بازی نام یک میوه، حیوان، غذا، مکان یا شیء آشنا برای کودک روی کاغذ نوشته و بدون اینکه آن را ببیند، روی پیشانی او قرار میدهید. کودک باید با پرسیدن سؤالهایی که پاسخ آنها معمولاً «بله» یا «خیر» است، موضوع را حدس بزند. برای کودکان کمسنتر بهتر است از موضوعات بسیار آشنا مانند گربه، سیب، ماشین یا توپ استفاده شود.
.2بازی پیدا کردن اشیا
سن مناسب: 3 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: 2 نفر به بالا
فضای
مناسب: کلاس، خانه یا
فضای باز
وسایل
مورد نیاز: اشیای ساده و ایمن
مهارت
هدف: تمرکز، مشاهده و
همکاری
بازی پیدا کردن اشیا یکی از سادهترین انواع بازی برای کودکان 3 تا 6 سال است. مربی یا والد چند وسیله را در محیطی امن پنهان میکند و از کودکان میخواهد آنها را پیدا کنند. برای اجرای گروهی میتوان بچهها را به چند تیم تقسیم کرد. همچنین به جای رقابت میتوان از همه کودکان خواست برای پیدا کردن تمام اشیا با یکدیگر همکاری کنند.
.3بازی با صندلی
سن مناسب: 4 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: 4 نفر به بالا
فضای
مناسب: سالن یا کلاس
نسبتاً بزرگ
وسایل
مورد نیاز: صندلی و موسیقی
مهارت
هدف: توجه و واکنش سریع
صندلیها را به تعداد یک عدد کمتر از کودکان قرار دهید. با پخش موسیقی، بچهها اطراف صندلیها حرکت میکنند و هنگام قطع موسیقی باید روی یک صندلی بنشینند. برای کودکان کمسنتر میتوانید نسخه غیرحذفی بازی را اجرا کنید تا کودک به دلیل نداشتن صندلی از ادامه فعالیت کنار گذاشته نشود.
.4بازی استوپ (Stop)
سن مناسب: 5 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: 4 نفر به بالا
فضای
مناسب: حیاط یا فضای باز
وسایل
مورد نیاز: توپ نرم و سبک
مهارت
هدف: توجه، هماهنگی و
واکنش
یک کودک توپ را به بالا پرتاب کرده و نام یکی از بازیکنان را صدا میزند. کودک نامبرده باید توپ را بگیرد و سایر بچهها از او فاصله میگیرند. بعد از گرفتن توپ، کودک «استوپ» میگوید و دیگران باید متوقف شوند. برای ایمنی کودکان از توپ نرم استفاده کنید و قانون بازی را طوری تغییر دهید که پرتاب محکم توپ به بدن کودکان انجام نشود.
.5پانتومیم کودکانه
سن مناسب: 4 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: 4 نفر به بالا
فضای
مناسب: کلاس یا خانه
وسایل
مورد نیاز: بدون وسیله
مهارت
هدف: تخیل، ارتباط
غیرکلامی و شناخت
در این بازی گروهی برای پیش دبستانی، کودکان به گروههای کوچک تقسیم میشوند. مربی کلمه سادهای مانند خرگوش، خوابیدن، فوتبال، پرنده یا غذا خوردن را انتخاب میکند و یکی از کودکان باید بدون صحبتکردن آن را اجرا کند. بهتر است برای کودکان 4 ساله از مفاهیم بسیار ساده و قابل مشاهده استفاده شود.
.6بازی چشم بسته و تشخیص صدا
سن مناسب: 4 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: 4 نفر به بالا
فضای
مناسب: محیط داخلی امن
وسایل
مورد نیاز: چشمبند
مهارت
هدف: توجه شنیداری و
شناخت صدا
کودکان به شکل دایره مینشینند و یکی از آنها در مرکز قرار میگیرد. چشم کودک با یک چشمبند نرم بسته میشود. مربی یکی از بچهها را انتخاب میکند تا جملهای کوتاه یا صدایی خندهدار تولید کند و کودک وسط دایره باید حدس بزند صدا متعلق به چه کسی است.

بازیهای آموزشی و هدفمند برای کودکان پیش دبستانی
یک بازی هدفمند برای مهد کودک علاوه بر سرگرمی، فرصت تمرین یک مهارت مشخص را نیز فراهم میکند. این هدف میتواند تمرکز، حافظه، شناخت رنگها، حل مسئله، مهارت زبانی یا هماهنگی حرکتی باشد. بازی هدفمند نباید شبیه کلاس درس سخت و رسمی شود؛ برای کودکان این گروه سنی، یادگیری همچنان باید در قالب فعالیتی ساده و لذتبخش اتفاق بیفتد.
.7بازی حافظه تصویری
سن مناسب: 4 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: فردی یا گروهی
فضای
مناسب: کلاس یا خانه
وسایل
مورد نیاز: کارتهای تصویری
مهارت
هدف: حافظه دیداری و
تمرکز
چند کارت تصویری را برای مدت کوتاهی مقابل کودک قرار دهید. سپس آنها را برگردانید و از کودک بخواهید تصاویر دیدهشده را نام ببرد. برای افزایش دشواری میتوان تعداد کارتها را به تدریج بیشتر کرد.
.8چه چیزی تغییر کرد؟
چند شیء آشنا مانند مداد، توپ، عروسک و لیوان را مقابل کودکان بچینید. از آنها بخواهید چند ثانیه با دقت نگاه کنند. سپس چشمهایشان را ببندند و شما جای یکی از اشیا را تغییر دهید یا یک وسیله را بردارید. کودکان باید تشخیص دهند چه تغییری اتفاق افتاده است. این بازی آموزشی پیش دبستانی برای تمرین توجه و حافظه دیداری مناسب است.
.9حدس صدا
چند صدای آشنا مانند صدای حیوانات، وسایل خانه یا صدای ضربهزدن به اشیای مختلف ایجاد کنید و از کودکان بخواهید منبع صدا را تشخیص دهند. نسخه سادهتر بازی برای کودک 3 ساله میتواند شامل صداهای بسیار آشنا مانند گربه، سگ یا ماشین باشد.
.10توپ و رنگ
سن مناسب: 3 تا 5 سال
فضای
مناسب: کلاس یا حیاط
وسایل
مورد نیاز: توپ یا اشیای رنگی
مهارت
هدف: شناخت رنگ و
هماهنگی حرکتی
چند توپ رنگی در اختیار کودکان قرار دهید و از آنها بخواهید براساس دستور مربی، توپ رنگ موردنظر را انتخاب کرده و داخل سبد مشخص قرار دهند. برای کودکان بزرگتر میتوان رنگ و عدد را ترکیب کرد؛ مثلاً «دو توپ زرد پیدا کن».
.11بازیهای فکری ساده
بازی فکری مهد کودک باید متناسب با توانایی کودک انتخاب شود. پازلهای ساده، جورچین، پیدا کردن تفاوت تصاویر، مرتبسازی اشکال و بازیهای تطبیق تصویر از گزینههای مناسب هستند. این فعالیتها میتوانند فرصتی برای تمرین تمرکز، حافظه و حل مسئله ایجاد کنند، اما درجه دشواری باید متناسب با سن کودک باشد.
بازیهای خلاقانه برای کودکان پیش دبستانی
در بازیهای خلاقانه برای کودکان پیش دبستانی بهتر است همیشه یک جواب یا نتیجه از پیش تعیینشده وجود نداشته باشد. اجازه دهید کودک ایده خودش را اجرا کند، داستان بسازد، نقاشی متفاوتی بکشد یا با مواد ساده چیزی جدید ایجاد کند.
.12نقاشی گروهی
سن مناسب: 3 تا 6 سال
تعداد
بازیکن: 2 نفر به بالا
وسایل
مورد نیاز: مقوا، مداد رنگی،
ماژیک یا رنگ مناسب کودک
مهارت
هدف: خلاقیت و همکاری
یک مقوای بزرگ در اختیار چند کودک قرار دهید و موضوع سادهای مانند «پارک»، «جنگل» یا «شهر خیالی» تعیین کنید. هر کودک بخشی از نقاشی را کامل میکند. این روش نسبت به نقاشی رقابتی فرصت بیشتری برای همکاری کودکان ایجاد میکند.
.13ساخت مجسمه با خمیر بازی
خمیر بازی یکی از وسایل ساده برای اجرای بازی خلاق پیش دبستانی است. کودک میتواند حیوان، میوه، خانه یا شخصیت خیالی خودش را بسازد. برای کودکان 3 تا 4 سال لازم نیست شکل نهایی دقیق باشد؛ لمس، فشردن، رولکردن و شکلدادن خمیر نیز بخشی از فعالیت است.
.14هنرمند نابینا
دو کودک روبهروی یکدیگر قرار میگیرند. یکی از آنها تصویری ساده میبیند و بدون گفتن نام آن، تصویر را برای دوستش توصیف میکند. کودک دوم براساس توضیحات دوستش نقاشی میکشد. برای ایمنی و راحتی کودکان نیازی به بستن چشم نیست و میتوان فقط تصویر اصلی را از دید کودک نقاش پنهان کرد.
.15داستانسازی گروهی
مربی یک جمله ساده مانند «یک روز یک خرگوش کوچک وارد باغ شد...» میگوید. سپس هر کودک باید یک جمله به داستان اضافه کند.
این بازی خلاقیت برای کودکان پیش دبستانی را میتوان با کارت تصاویر نیز اجرا کرد تا کودک براساس تصویری که انتخاب کرده ادامه داستان را بسازد.
.16نقاشی آزاد
نقاشی همچنان یکی از سادهترین بازیهای مهد کودک است. کاغذ و ابزار نقاشی مناسب سن کودک را در اختیار او قرار دهید و اجازه دهید بدون الگوی اجباری نقاشی کند. به جای پرسیدن «این چیه؟» میتوانید از کودک بخواهید درباره نقاشی خودش توضیح دهد.

بازیهای حرکتی و هیجانی برای کودکان
بازی هیجانی برای کودکان زمانی مناسب است که در کنار سرگرمی، فضای کافی و شرایط ایمن برای حرکت وجود داشته باشد. در بازیهای حرکتی کودکان 3 تا 6 سال، مسیر حرکت باید ساده و متناسب با توانایی آنها باشد.
.17قطار دیوانه
کودکان پشت سر یکدیگر قرار میگیرند و یک قطار تشکیل میدهند. مربی فرمانهایی مانند «آهسته»، «سریع»، «توقف»، «به راست» یا «به چپ» میدهد و کودکان باید حرکت خود را مطابق دستور تغییر دهند. قطار دیوانه نمونه خوبی از بازی حرکتی گروهی است که بدون وسیله قابل اجراست.
18. لیلی
لیلی یکی از شناختهشدهترین بازیهای تعادلی برای کودکان پیش دبستانی است. کودک باید با یک پا یا براساس مسیر تعیینشده از خانههای مشخص عبور کند. برای کودکان کمسنتر مسیر را کوتاهتر و سادهتر طراحی کنید.
.19حفظ تعادل روی یک پا
از کودکان بخواهید برای چند ثانیه روی یک پا بایستند. میتوانید بازی را جذابتر کنید و از آنها بخواهید مانند فلامینگو یا پرنده رفتار کنند.
در این بازی هدف ثبت رکورد یا مقایسه کودکان نیست؛ هر کودک متناسب با توانایی خودش فعالیت را انجام میدهد.
.20مسیر مانع ساده
با وسایل نرم و ایمن، یک مسیر کوتاه طراحی کنید که کودک از کنار، روی یا میان موانع حرکت کند. در مراکز بازی مجهز، استفاده از سافت پلی گراند و تجهیزات نرم میتواند امکان طراحی فعالیتهای حرکتی متنوعتری را فراهم کند. البته نوع فعالیت و تجهیزات باید با سن کودکان و فضای مجموعه تناسب داشته باشد.
.21تقلید حرکات
مربی یا یکی از کودکان حرکتی مانند دستزدن، پریدن، راهرفتن شبیه حیوانات یا بالا بردن دستها را اجرا میکند و سایر کودکان آن را تقلید میکنند. این بازی بهویژه برای کودک 3 یا 4 ساله ساده و قابل اجرا است.
بازی برای مهد کودک بدون وسیله
اگر مربی هستید، همیشه برای اجرای بازی برای مهد کودک به تجهیزات خاصی نیاز ندارید. بعضی از بازیهای گروهی را میتوان در چند دقیقه و بدون آمادهسازی اجرا کرد.
.22فرمانده میگوید
یک نفر نقش فرمانده را دارد و دستورهای سادهای مانند «دستت را بالا ببر»، «بنشین»، «یک بار بپر» یا «دست بزن» صادر میکند. برای کودکان 3 تا 4 سال دستورات را یکمرحلهای نگه دارید و برای کودکان بزرگتر میتوانید به تدریج دستورها را ترکیبی کنید.
.23مجسمه بیحرکت
کودکان آزادانه حرکت میکنند. با گفتن کلمه «مجسمه» یا قطع موسیقی، همه باید در همان حالت ثابت بمانند. مجسمه بیحرکت یک بازی گروهی کودکانه بدون وسیله است که در کلاس، خانه یا مهد قابل اجراست.
.24راه رفتن مثل حیوانات
نام حیوانی مانند خرگوش، پنگوئن یا گربه را بگویید و از کودکان بخواهید نوع حرکت آن حیوان را تقلید کنند. این فعالیت را میتوان به یک بازی گروهی تبدیل کرد و هر کودک حیوان بعدی را انتخاب کند.
.25بازی آینه
کودکان دو نفره روبهروی هم قرار میگیرند. یک کودک حرکتهای آرامی با دست، صورت یا بدن انجام میدهد و نفر مقابل مانند آینه همان حرکتها را تکرار میکند. بعد از مدتی نقش دو کودک عوض میشود. بازی آینه بدون وسیله و در فضای نسبتاً کوچک نیز قابل اجراست.
بازی مناسب کودکان بر اساس سن
انتخاب بازی برای کودکان 3 تا 6 سال باید با توجه به تفاوت تواناییهای جسمی، شناختی و زبانی آنها انجام شود. بازیای که برای یک کودک 6 ساله بسیار ساده است ممکن است برای کودک 3 ساله پیچیده باشد.
|
سن کودک |
ویژگی مناسب بازی |
بازیهای پیشنهادی |
|
3 سال |
قوانین بسیار ساده، حرکت و تقلید |
تقلید حرکات، قطار دیوانه، توپ و رنگ، نقاشی، راه رفتن مثل حیوانات |
|
4 سال |
بازی کوتاه گروهی و خلاقانه |
پانتومیم ساده، خمیر بازی، مجسمه بیحرکت، پیدا کردن اشیا |
|
5 سال |
فعالیت هدفمند و قوانین چندمرحلهای ساده |
حافظه تصویری، چشم بسته، داستانسازی، لیلی |
|
6 سال |
بازی فکری، گروهی و حل مسئله |
20 سوالی، هنرمند نابینا، بازیهای فکری، استوپ |
بازی برای کودک 3 ساله
برای کودک 3 ساله بهتر است بازیهایی انتخاب شوند که قوانین کوتاه و قابل مشاهده داشته باشند. تقلید حرکت، شناخت رنگها، نقاشی، پیدا کردن اشیا و بازی با خمیر از گزینههای مناسب هستند. در این سن نباید انتظار داشت کودک مدت طولانی قوانین پیچیده یک بازی را دنبال کند.
بازی برای کودک 4 ساله
برای بچههای 4 ساله میتوان به تدریج بازیهای گروهی ساده را اضافه کرد. پانتومیم ساده، مجسمه بیحرکت، داستان کوتاه گروهی، نقاشی و بازی پیدا کردن اشیا از گزینههای قابل اجرا هستند.
بازی برای کودک 5 ساله
بازی برای کودک 5 ساله میتواند ترکیبی از حرکت، خلاقیت و حل مسئله باشد. حافظه تصویری، داستانسازی، بازی چشم بسته، لیلی و پانتومیم از جمله گزینههایی هستند که در مهد کودک نیز قابل اجرا هستند.
بازی برای کودک 6 ساله
در انتخاب بازی برای کودک 6 ساله میتوان قوانین کمی پیچیدهتر و فعالیتهای گروهی بیشتری در نظر گرفت. 20 سوالی، بازیهای فکری، هنرمند نابینا و استوپ نمونههایی از این بازیها هستند.

بازی برای پیش دبستانی در کلاس، حیاط و خانه
محیط یکی دیگر از عوامل مهم انتخاب بازی است. یک بازی پیش دبستانی در کلاس باید امکان کنترل حرکت کودکان را فراهم کند؛ در حالی که حیاط یا فضای باز برای فعالیتهای پرتحرک مناسبتر است.
بازی برای پیش دبستانی در کلاس
برای فضای کلاس میتوانید از پانتومیم، نقاشی گروهی، حافظه تصویری، داستانسازی، بازی آینه، حدس صدا و بازیهای فکری استفاده کنید.
این بازیها به فضای زیادی نیاز ندارند و کنترل گروه برای مربی سادهتر است.
بازی پیش دبستانی در حیاط
حیاط فرصت مناسبی برای لیلی، استوپ، قطار دیوانه، پیدا کردن اشیا و مسیر مانع ایجاد میکند. در اجرای بازیهای حرکتی باید فضای حرکت کودکان از موانع خطرناک خالی باشد و فعالیت متناسب با سن آنها طراحی شود.
مهدکودکها، خانههای بازی و مجموعههای مخصوص کودکان در صورت داشتن فضای کافی میتوانند با انتخاب تجهیزات خانه بازی متناسب با سن کاربران، محیط متنوعتری برای فعالیتهای حرکتی ایجاد کنند.
بازی برای کودکان 3 تا 6 سال در خانه
بسیاری از ایدههای این مقاله در منزل نیز قابل اجرا هستند. بازی آینه، نقاشی، خمیر بازی، حدس صدا، حافظه تصویری، 20 سوالی و پیدا کردن اشیا نمونههایی از بازی برای کودکان 3 تا 6 سال در خانه هستند. والدین بهتر است بازی را با توجه به فضای منزل انتخاب کنند و برای بازیهای حرکتی فضای امنی در اختیار کودک قرار دهند.
برای تقویت هر مهارت چه بازیای مناسب است؟
اگر هدف مربی یا والد انتخاب یک بازی هدفمند برای کودکان است، میتوان ابتدا مهارتی را که قرار است کودک تمرین کند مشخص کرد و سپس فعالیت مناسب را انتخاب کرد.
|
مهارت موردنظر |
بازیهای پیشنهادی |
سن پیشنهادی |
|
تمرکز |
حافظه تصویری، چه چیزی تغییر کرد، 20 سوالی |
4 تا 6 سال |
|
حافظه |
حافظه تصویری، حدس صدا |
4 تا 6 سال |
|
خلاقیت |
نقاشی گروهی، خمیر بازی، داستانسازی |
3 تا 6 سال |
|
تعادل |
لیلی، ایستادن روی یک پا، مسیر مانع |
4 تا 6 سال |
|
هماهنگی حرکتی |
قطار دیوانه، تقلید حرکت، توپ و رنگ |
3 تا 6 سال |
|
مهارت اجتماعی |
پانتومیم، نقاشی گروهی، داستانسازی |
4 تا 6 سال |
|
کار گروهی |
پیدا کردن اشیا، پانتومیم، نقاشی گروهی |
4 تا 6 سال |
|
حل مسئله |
20 سوالی، بازیهای فکری، حافظه تصویری |
5 تا 6 سال |
|
تخیل |
داستانسازی، پانتومیم، ساخت مجسمه |
3 تا 6 سال |
هدف از بازیهای هدفمند این نیست که کودک تحت فشار آموزشی قرار بگیرد. فعالیت باید همچنان برای او جذاب باشد و متناسب با تواناییهایش طراحی شود.
هنگام انتخاب بازی برای کودکان 3 تا 6 سال به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای انتخاب انواع بازی برای کودکان فقط جذاببودن فعالیت کافی نیست. والد یا مربی بهتر است چند عامل را همزمان در نظر بگیرد:
- سن کودک: قوانین و مدت بازی باید با سن کودک تناسب داشته باشد.
- توانایی حرکتی: همه کودکان توانایی جسمی یکسانی ندارند.
- تعداد کودکان: بعضی بازیها برای دو نفر و برخی برای گروههای بزرگ مناسباند.
- فضای موجود: فعالیت پرتحرک را در فضای کوچک اجرا نکنید.
- مدت بازی: کودکان کمسن معمولاً برای مدت طولانی روی یک فعالیت باقی نمیمانند.
- هدف بازی: مشخص کنید هدف اصلی سرگرمی، تحرک، تمرکز، خلاقیت یا کار گروهی است.
- ایمنی: توپ، موانع، تجهیزات و وسایل بازی باید برای سن کودک مناسب باشند.
- مشارکت کودکان: تا حد امکان بازیهایی انتخاب کنید که همه بچهها فرصت حضور داشته باشند.
- رقابت: بازی گروهی لزوماً نباید همیشه برنده و بازنده داشته باشد؛ میتوان از فعالیتهای مشارکتی نیز استفاده کرد.
فضای بازی چه تأثیری در انتخاب فعالیت کودکان دارد؟
نوع فضای مهدکودک، پیش دبستانی یا مرکز بازی روی فعالیتهایی که امکان اجرای آنها وجود دارد تأثیر زیادی دارد. در یک کلاس کوچک، بازیهای فکری، خلاقانه و بدون وسیله انتخاب مناسبتری هستند؛ اما سالن یا فضای بازی بزرگ امکان اجرای فعالیتهای حرکتی و گروهی بیشتری را فراهم میکند. در مجموعههایی که به طور تخصصی برای بازی کودکان طراحی شدهاند، استفاده از تجهیزات متناسب با سن و فضای مجموعه اهمیت بیشتری پیدا میکند. برای مثال سافت پلی گراند میتواند برای ایجاد محیطی نرم و مناسب فعالیتهای حرکتی کودکان مورد استفاده قرار گیرد.
اگر مدیر یک مجموعه هستید و علاوه بر انتخاب بازی، قصد ایجاد یا توسعه فضای بازی دارید، بررسی اصول راه اندازی و تجهیز مراکز بازی کمک میکند انتخاب تجهیزات، نوع فضای بازی و گروه سنی مخاطبان را از ابتدا هماهنگتر انجام دهید. برای پروژههای بزرگتر نیز بررسی الزامات راه اندازی شهربازی سرپوشیده پیش از خرید و چیدمان تجهیزات اهمیت دارد.
فواید بازیهای آموزشی برای کودکان پیش دبستانی و مهدکودک
بازی یکی از فعالیتهای مهم کودکان در سنین مهدکودک و پیش دبستانی است. بازیهای آموزشی پیش دبستانی میتوانند فرصت تمرین مهارتهایی مانند توجه، حل مسئله، برقراری ارتباط، هماهنگی حرکتی، خلاقیت و رعایت نوبت را در محیطی جذاب فراهم کنند.
برای مثال، پازل و حافظه تصویری کودک را درگیر مشاهده و حل مسئله میکنند؛ نقاشی و داستانسازی فضای بیشتری برای تخیل ایجاد میکنند و فعالیتهایی مانند لیلی و مسیر مانع روی حرکت و تعادل تمرکز دارند. به همین دلیل بهتر است برنامه بازی کودکان فقط شامل یک نوع فعالیت نباشد. ترکیبی از بازیهای حرکتی، فکری، خلاقانه، گروهی و آزاد میتواند تجربه متنوعتری برای کودک ایجاد کند.

سوالات متداول درباره بازی کودکان پیش دبستانی و مهد کودک
بهترین بازی برای کودکان پیش دبستانی چیست؟
یک بازی مشخص را نمیتوان برای همه کودکان بهترین گزینه دانست. سن، محیط، تعداد کودکان و هدف فعالیت تعیین میکند چه بازیای مناسبتر است. پانتومیم، پیدا کردن اشیا، نقاشی گروهی، بازیهای فکری، لیلی و داستانسازی از گزینههای قابل اجرا هستند.
چه بازیهایی برای کودکان 3 تا 6 سال مناسب هستند؟
نقاشی، پیدا کردن اشیا، خمیر بازی، تقلید حرکت، بازی آینه، پانتومیم، داستانسازی، حافظه تصویری، لیلی و بازیهای گروهی ساده از جمله گزینههای مناسب برای این گروه سنی هستند. درجه دشواری هر بازی باید براساس سن کودک تنظیم شود.
بهترین بازی گروهی برای مهد کودک چیست؟
قطار دیوانه، پیدا کردن اشیا، نقاشی گروهی، پانتومیم، مجسمه بیحرکت و بازی آینه از بازیهای گروهی قابل اجرا در مهد کودک هستند.
چه بازیهایی برای مهد کودک بدون وسیله مناسب هستند؟
پانتومیم، فرمانده میگوید، مجسمه بیحرکت، تقلید حرکات، بازی آینه، داستانسازی و راه رفتن مثل حیوانات به تجهیزات خاصی نیاز ندارند.
برای کودک 3 ساله چه بازیهایی مناسب است؟
برای کودک 3 ساله بازیهای ساده با قوانین کوتاه مانند تقلید حرکت، توپ و رنگ، نقاشی، خمیر بازی و راه رفتن مثل حیوانات مناسبتر هستند.
برای کودک 5 ساله در مهد کودک چه بازیهایی مناسب است؟
پانتومیم، حافظه تصویری، بازی چشم بسته، داستانسازی، لیلی، پیدا کردن اشیا و بازیهای فکری ساده از گزینههایی هستند که میتوان برای کودک 5 ساله در نظر گرفت.
چه بازیهایی به تمرکز کودکان پیش دبستانی کمک میکنند؟
حافظه تصویری، 20 سوالی، چه چیزی تغییر کرد، پیدا کردن اشیا و بعضی بازیهای فکری فعالیتهایی هستند که کودک هنگام انجام آنها باید توجه و تمرکز خود را به کار بگیرد.
چه بازیهایی برای تقویت خلاقیت کودکان مناسب هستند؟
نقاشی آزاد و گروهی، داستانسازی، خمیر بازی، پانتومیم و هنرمند نابینا فرصت بیشتری برای استفاده از تخیل و ارائه ایدههای شخصی کودک ایجاد میکنند.
بهترین بازی حرکتی برای کودکان پیش دبستانی چیست؟
لیلی، قطار دیوانه، مسیر مانع، تقلید حرکات و بازیهای تعادلی از گزینههای مناسب هستند. انتخاب فعالیت حرکتی باید با سن کودک، فضای موجود و نکات ایمنی هماهنگ باشد.
در نهایت بهترین بازی برای کودکان پیش دبستانی چیست؟
بهترین بازی برای کودکان پیش دبستانی الزاماً بازی پیچیده یا نیازمند تجهیزات زیاد نیست. گاهی یک بازی ساده مانند تقلید حرکت، داستانسازی یا پیدا کردن اشیا میتواند کودکان را برای مدت مناسبی درگیر کند شرکت بازی سازان مرجع راه اندازی و تجهیز مراکز بازی با هدف کمک به والدین و مدیران مراکز بازی در جهت بهبود تجهیزات خانه بازی و ارائه خدمات متنوع برای کودکان با دو دهه فعالیت و تجربه در پی ارائه ی بهترین خدمات به مشتریان خود است.
برای انتخاب بازی ابتدا سن کودک، تعداد شرکتکنندگان، محیط و هدف فعالیت را مشخص کنید. برای کودکان 3 تا 6 سال بهتر است ترکیبی از بازیهای گروهی، آموزشی، خلاقانه، فکری و حرکتی در نظر گرفته شود تا کودک فرصت تجربه فعالیتهای متنوع را داشته باشد.
در مهدکودک و پیش دبستانی نیز بهتر است بازی بخشی از برنامه روزانه باشد و متناسب با شرایط کودکان تغییر کند؛ زیرا آنچه برای گروهی از کودکان جذاب و قابل اجراست، ممکن است برای گروه دیگری نیاز به سادهسازی یا تغییر قوانین داشته باشد.





